Skip to content

Toggle service links

Mae dros hanner merched Cymru yn difaru nad ydynt wedi dilyn gyrfa STEM

Cyn Diwrnod Cyflog Cyfartal ar 10fed Tachwedd, mae pôl cwsmeriaid newydd gan y Brifysgol Agored wedi datgelu chwant cryf ymysg merched yng Nghymru am yrfaoedd deniadol mewn Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg (STEM). Fodd bynnag, noda’r pôl hefyd nifer o rwystrau gan gynnwys diffyg cyfeiriad yn yr ysgol a modelau rôl adnabyddadwy ynghyd â chysyniad bod y diwydiant yn cael ei arwain gan ddynion.

Yn ôl y ffigyrau, mae dros hanner (60%) o ferched Cymru yn difaru nad ydynt wedi dilyn gyrfa berthnasol i STEM. Dywedodd 51 y cant o ferched a holwyd nad oeddynt yn ymwybodol o werth pynciau perthnasol i STEM wrth dyfu i fyny. O ganlyniad, ni wyddent ddigon am y cyfleoedd gyrfaol oedd ar gael. Yn ychwanegol, defnyddiwyd yr ymadrodd ‘dominyddu gan ddynion’ amlaf pan ofynnwyd i ddisgrifio diwydiannau STEM.

Tynnwyd sylw at rwystrau canfyddedig i ferched ddilyn gyrfaoedd STEM â chyflog da yn y pôl. Mae’r rhain yn cynnwys diffyg cyfathrebu rhwng ysgolion, colegau a’r gweithle. Yn ogystal roedd prinder modelau rôl benywaidd. Roedd naw allan o ddeg o ferched yn methu nodi entrepreneur STEM fenywaidd neu ferch â phroffil uchel yn gweithio yn y sector STEM.

Martha Lane Fox yw Canghellor y Brifysgol Agored ac arweinydd Doteveryone, sef sefydliad sy’n anelu at ddeall a thrin y gyfres newydd o heriau moesol a chymdeithasol sydd wedi dod gyda’r rhyngrwyd. Mae hyn er mwyn cynorthwyo i wneud bywyd yn decach a haws i bawb yn y DU. 

Dywedodd:
 
“Byddai nifer cynyddol o ferched llwyddiannus mewn gyrfaoedd perthnasol i STEM gyda chyflog uchel yn mynd yn bell i gynorthwyo i gywiro’r broblem o fwlch cyflog ar sail rhyw. Datganodd adroddiad gweithlu WISE Women in STEM 2015 bod merched yn ffurfio 14.4% yn unig o weithlu STEM y DU. Felly tra ei bod yn galonogol clywed chwant ymysg merched i ddilyn gyrfaoedd perthnasol i STEM, mae’r un mor siomedig bod merched yn cael eu dal yn ôl oherwydd diffyg cyfeiriad yn yr ysgol. Yn ogystal, mae absenoldeb modelau rôl a diwydiant a arweinir gan ddynion wedi bod yn rhwystr.

“Mae angen i ysgolion a busnesau wneud mwy i gynorthwyo merched o fewn sector STEM. Wedi’r cyfan, byddai gweithlu cytbwys yn cyfrannu tuag at dwf a llwyddiant pwysig diwydiannau STEM y DU.”

Gan wneud sylw ar y pôl, dywedodd Joy Kent, Prif Weithredwr Chwarae Teg:

“Tynna’r pôl sylw eto at bwysigrwydd y gwaith parhaus i sicrhau bod llwybrau gyrfa STEM yn cael eu gweld fel dewis gwerthfawr a hyfyw i ferched. Er ychydig o gynnydd, dengys dyfalbarhad y bwlch cyflog ar sail rhyw yr effaith mae stereoteipiau ar sail rhyw yn ei gael ar y mathau o swyddi a sectorau y tuedda merched gael eu cyflogi ynddynt. Nid yn unig mae hyn yn cyfyngu ar botensial enillion merched ond mae hefyd yn cael effaith economaidd ehangach hefyd.

“Mae’r rhwystrau i ferched fynd i STEM yn hysbys. Dyna pam ei bod hi’n bryd canolbwyntio ar weithredu. Dros y misoedd i ddod byddwn yn rhedeg cyfres o ddigwyddiadau mewn partneriaeth ag Awyr Dywyll Cymru i wneud hynny. Bydd Sky’s her Limit yn gweld planetariwm symudol yn teithio Cymru. Bydd yn cyflwyno cyfres o sgyrsiau gan wyddonwyr benywaidd ysbrydoledig i ddisgyblion benywaidd ym Mlynyddoedd 7 i 9 a’u rhieni. Bydd y digwyddiadau yn tynnu sylw at yrfaoedd cyffrous sydd ar gael yn STEM. Ceisiant ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o wyddonwyr benywaidd.”

Dywedodd Dr Clem Herman, Uwch Ddarlithydd yn y Brifysgol Agored yn yr Adran Gyfrifiadura a Chyfathrebu:

"Dengys dadansoddiadau o’r bwlch cyflog ei fod yn cael ei achosi’n bennaf gan faterion strwythurol. Yn benodol, lle a sut gweithia dynion a merched. Cyfraniad allweddol i’r bwlch cyflog hwn yw cynnwys arwahanu galwedigaethol lle tuedda merched a dynion weithio mewn gwahanol alwedigaethau a sectorau. Un arall yw bod y swyddi y tuedda dynion weithio ynddynt â chyflogau uwch. Mae STEM yn un o’r sectorau hyn. Y llall yw patrymau gwaith gwahanol. Dyma lle mae merched yn fwy tebygol o weithio’n rhan-amser. Mae’r gyfradd awr ar swyddi rhan-amser fel arfer yn is waeth beth yw’r sector.

"Mae llawer o gyflogwyr STEM wrthi’n ceisio recriwtio mwy o ferched. Gwelant fanteision amrywiaeth ar gyfer eu proffidioldeb, ac fel ffordd o lenwi bylchau sgiliau. Mae llawer o gwmnïau nawr yn rhedeg rhaglenni Dychweliaeth i ferched sydd eisiau dychwelyd i STEM wedi egwylion gyrfaol. Mae’r rhain fel interniaethau ond i ymgeiswyr aeddfed sydd eisiau adnewyddu eu sgiliau. Felly mae’n amser gwych dechrau neu ddychwelyd i weithio yn STEM. Gall hyd yn oed gynorthwyo i wrthdroi’r bwlch cyflog ar sail rhyw.”

I wybod mwy am gyrsiau perthnasol i STEM yn y Brifysgol Agored a lawrlwytho copi o’r canllaw ‘Cychwyn Arni’ diweddaraf ewch ar: www.openuniversity.co.uk/studytime

09/11/2016